Metodika · Loyiha hujjati

ClimaEase — CALM: Iqlim tashvishi profilaktikasi platformasi

Loyiha shiori

"ClimaEase — har bir dars boshida besh daqiqalik xotirjamlik!"

ClimaEase — umumta'lim maktablari, maktabgacha ta'lim tashkilotlari va (keyingi bosqichlarda) professional hamda oliy ta'lim muassasalarida o'quvchi-yoshlarning iqlim o'zgarishi bilan bog'liq ruhiy tashvishini oldini olish uchun yaratilgan metodik-raqamli platformadir.

Muammo

Hozirgi kunda ta'lim tizimida:

iqlim o'zgarishi haqidagi ma'lumot o'quvchida tashvish va umidsizlik hissini kuchaytiradi;
o'qituvchi sinfning emotsional holatini darsdan oldin bilmaydi;
ekologik ta'lim asosan bilim beradi, lekin hissiy yukni yengillashtirmaydi;
har bir o'quvchining holatini alohida va tizimli kuzatish imkoniyati yo'q;
tabiiy ofatlar oldidan amaliy xatti-harakat bo'yicha ko'rsatma yetarli emas.

Yechim

ClimaEase ushbu muammolarning barchasini yagona tizim orqali hal qiladi. Platformada:

kayfiyatni aniqlovchi emotsional so'rovnoma;
3D tabiat sahnalari kutubxonasi (20 ta);
ovozli nafas va tasavvur mashqlari (6 ta);
ClimaAI tavsiya tizimi;
o'qituvchi va administrator kabinetlari;
tabiiy ofatlar xavfsizlik yo'riqnomasi (8 ta);
statistika va hisobotlar — bitta joyda jamlangan.

⏱ Besh daqiqalik dars boshi tartibi

Tizimning asosiy maqsadi — dars jarayoniga integratsiyalashgan qisqa sikl orqali o'quvchining emotsional holatini aniqlash, uni 3D tabiat sahnasi va ovozli nafas mashqi yordamida tiklash, so'ngra dars yakunida natijani qayta o'lchab, tashvishni nazorat qilinadigan pedagogik ko'rsatkichga aylantirish.

10:00 – 0:40O'quvchi ichki ob-havosini belgilaydi

Sinf kodi bilan kiradi va 6 ta holatdan birini tanlaydi.

20:40 – 1:00Natija o'qituvchi kabinetiga tushadi

Sinf kayfiyat xaritasi (heatmap) jonli yangilanadi.

31:00 – 1:20ClimaAI sahna tavsiya qiladi

Ustun holat, mavzu og'irligi va holat kuchiga (1–5) qarab moslik foizi bilan.

41:20 – 4:20Sahna doskaga chiqariladi, sinf nafas mashqini bajaradi

Elektron doska rejimi + ovozli yo'riqnoma.

5Dars yakuniNatija qayta o'lchanadi va solishtiriladi

Dars oldi ↔ dars yakuni; signal va hisobot administratorga yetkaziladi.

🌤 Ichki ob-havo turlari (kayfiyat belgilari)

Quyoshli — Tetikman, kayfiyatim yaxshiBulutli — Xotirjamman, lekin sustmanTumanli — Charchadim, fikrim tarqoqYomg'irli — Xafaman, ko'nglim g'ashMomaqaldiroqli — Asabiyman, jahlim chiqyaptiBo'ronli — Xavotirdaman, tashvishdaman

👥 Tizim ishtirokchilari

1. O'quvchi

Profil (ism, sinf yoki guruh, muassasa)
Kayfiyat so'rovnomasida ishtirok etish
3D tabiat sahnasi va nafas mashqini ko'rish
Shaxsiy dinamikani kuzatish
Kichik ekologik harakatni tanlash
Xavfsizlik yo'riqnomalaridan foydalanish

2. O'qituvchi

Dars parametrlarini kiritish (fan, sinf, mavzu)
Sinf kayfiyat xaritasini (heatmap) ko'rish
ClimaAI tavsiyasidan sahna va mashq tanlash
Sahnani elektron doskaga chiqarish
Dars oldi va dars yakuni natijalarini solishtirish
Sinf dinamikasi va signallarni kuzatish

3. Administrator

Barcha foydalanuvchilarni boshqarish
Kirish huquqini yoqish yoki yopish
Parollarni almashtirish
Muassasalar bo'yicha umumiy statistikani ko'rish
Video va kontent kutubxonasini boshqarish
Tizim xavfsizligini nazorat qilish

🤖 ClimaAI tavsiya tizimi

Foydalanuvchi belgilaydi, masalan: "Bo'ronli" (xavotirli holat). Tizim chiqaradi:

holatga eng mos 3D tabiat sahnasi;
holat kuchiga (1–5) mos tiklanish davomiyligi;
tavsiya etilgan nafas yoki tasavvur mashqi;
mavzu og'irligiga qarab qo'shimcha (umid beruvchi) sahna;
moslik foizi (masalan, 94% mos).

📚 Kontent kutubxonasi va qamrov

Sahnalar

203D tabiat sahnasi

Mashqlar

6ovozli nafas / tasavvur

Yo'riqnomalar

8tabiiy ofat turi

Hududlar

14O'zbekiston bo'ylab

Muassasalar

25tizimga ulangan

Ta'lim yo'nalishlari

Maktab va maktabgacha ta'lim tashkilotlari — faol
Professional ta'lim (akademik litsey, kollej, texnikum) — keyingi bosqichda
Oliy ta'lim (universitet, institut, akademiya) — keyingi bosqichda

Sinf va guruhlar

1-A dan 11-D gacha (parallel sinflar A, B, D)
Maktabgacha: Kichik, O'rta, Katta, Tayyorlov guruhlari

Fanlar ro'yxati

Biologiya, Geografiya, Kimyo, Fizika, Matematika
Ona tili va adabiyot, Tarix, Ingliz tili
Global Perspective, Art, Informatika, Texnologiya
Tarbiya soati va boshqa umumta'lim fanlari

Hududiy qamrov

O'zbekiston Respublikasining barcha 14 hududi, har bir viloyat uchun tuman va shaharlar ro'yxati
Standart pilot hudud: Buxoro viloyati, Buxoro shahri — ta'lim klasteri xaritasi →

Joriy etish va litsenziya modeli

Davlat ta'lim muassasalari uchun bepul sinov davri
Ta'lim klasteri litsenziyasi
Xalqaro grant va homiylik dasturlari
Vazirlik buyurtmasi asosida joriy etish

Barqarorlik va moliyalashtirish

Davlat ta'lim dasturlari doirasida moliyalashtirish
Xalqaro grant tashkilotlari (UNICEF, GIZ va boshqalar)
Ta'lim klasterlari uchun yillik litsenziya
Metodik treninglar va kengaytirilgan analitika xizmati
Nashriyot va hamkorlik loyihalari

Loyihaning afzalliklari

O'quvchi va o'qituvchini bitta pedagogik jarayonda bog'laydi.
Iqlim tashvishini pedagogik boshqariladigan ko'rsatkichga aylantiradi.
Vaqt va resurslarni tejaydi — dars ichida atigi besh daqiqa.
Barcha ta'lim bosqichlarini yagona platformada jamlaydi (kelgusi bosqichlarda).
Ovozli mashqlar va 3D sahnalar orqali chuqur va sezilarli ta'sir ko'rsatadi.
Statistika va signal tizimi orqali erta profilaktikani ta'minlaydi.

Qurilma va platforma qamrovi: Web (brauzer orqali), Android; iPhone — keyingi bosqichda. Tillar: o'zbek (faol), rus va ingliz — bosqichma-bosqich.